Na czym polega program Mikroretencja?

Program Mikroretencja to specjalna oferta dla właścicieli prywatnych działek, która promuje zatrzymywanie i wykorzystanie wód deszczowych oraz roztopowych bezpośrednio na posesji. Dzięki temu można odzyskać część kosztów związanych z instalacją zbiorników, pomp oraz systemów rozsączających wodę. Takie rozwiązania umożliwiają lepsze zarządzanie zasobami wodnymi, jednocześnie zmniejszając zapotrzebowanie na wodę pitną. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz regionalne fundusze wspierają realizację programu, finansując inwestycje dotyczące instalacji i rozbudowy systemów retencyjnych.

Co to jest program Mikroretencja?

Program Mikroretencja to ogólnopolska inicjatywa wsparcia skierowana do właścicieli, współwłaścicieli oraz użytkowników wieczystych domów jednorodzinnych. Jego głównym celem jest zachęcanie do zatrzymywania i wykorzystywania deszczówki oraz wód roztopowych bezpośrednio na prywatnych terenach.

W ramach programu finansowane są systemy zbierania wody deszczowej z dachów i innych nieprzepuszczalnych powierzchni. Zgromadzona woda trafia do szczelnych zbiorników o minimalnej objętości 2 m³, ale może być też magazynowana w gruncie dzięki studniom chłonnym, drenażom czy systemom rozsączającym. Dofinansowanie obejmuje również urządzenia umożliwiające wykorzystanie tej wody, takie jak pompy czy zraszacze do nawadniania ogródka.

Za realizację programu odpowiada Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), który współpracuje z wojewódzkimi funduszami ochrony środowiska. Możliwa jest refundacja do 90% kosztów kwalifikowanych, jednak maksymalnie do 8000 zł. Ważne, aby inwestycja została zakończona po 1 lipca 2024 roku.

Program nie przewiduje wsparcia dla instalacji wykorzystywanych w ramach działalności gospodarczej ani dla projektów wcześniej dofinansowanych ze środków publicznych. Wnioski przyjmują wojewódzkie fundusze ochrony środowiska.

Wdrożenie mikroretencji niesie liczne korzyści, m.in. pomaga:

• chronić lokalne zasoby wodne,
• zmniejszać ryzyko podtopień,
• łagodzić skutki suszy,
• poprawiać sposób zarządzania wodą na prywatnych posesjach.

Jakie podmioty mogą ubiegać się o dofinansowanie?

O dofinansowanie w ramach programu Mikroretencja mogą ubiegać się wyłącznie osoby fizyczne, które są właścicielami, współwłaścicielami lub wieczystymi użytkownikami nieruchomości zabudowanych domami jednorodzinnymi z ogrodem. Program nie obejmuje mieszkańców bloków, firm ani gospodarstw rolnych. Warunkiem jest posiadanie formalnego tytułu do nieruchomości, potwierdzonego na przykład aktem własności lub umową użytkowania wieczystego. Wsparcie koncentruje się na indywidualnych inwestycjach, które pozwalają zatrzymać i ponownie wykorzystać wodę opadową na własnej działce. Projekty już dofinansowane z innych publicznych źródeł nie mogą korzystać z programu.

Mikroretencja obejmuje inwestycje umożliwiające zatrzymanie i ponowne wykorzystanie deszczówki oraz wód roztopowych na prywatnych posesjach. Wsparcie finansowe dotyczy:

• instalacji zbiorników o pojemności minimum 2 m³,
• urządzeń służących retencji wód gruntowych, takich jak studnie chłonne, drenaże czy systemy rozsączające,
• zakupu i montażu pomp oraz zraszaczy do nawadniania ogrodu.

Wnioski o dotację należy składać do wojewódzkich funduszy ochrony środowiska po zakończeniu realizacji inwestycji. Prace muszą dotyczyć systemów zatrzymywania i wykorzystania wody opadowej na posesji, a dokumentacja powinna potwierdzać wykonanie inwestycji po 1 lipca 2024 roku, zawierając rachunki i protokoły odbioru. 

Jakie inwestycje kwalifikują się do programu Mikroretencja?

Do programu Mikroretencja mogą zgłaszać się inwestycje zakończone przed złożeniem wniosku, dotyczące przede wszystkim zakupów, montażu, budowy lub rozbudowy systemów zatrzymujących i wykorzystujących wodę opadową oraz roztopową na działkach z domami jednorodzinnymi.

Aby inwestycja mogła otrzymać dofinansowanie, musi spełniać dwa kluczowe warunki:

• minimalne koszty kwalifikowane to 2000 zł,
• powierzchnia retencjonowanej wody musi wynosić co najmniej 50 m², co zwykle przekłada się na zbiorniki o pojemności minimum 2 m³.

Program wspiera różnorodne rozwiązania, takie jak:

• szczelne zbiorniki naziemne i podziemne,
• pompy,
• zraszacze,
• instalacje drenażowe,
• systemy rozsączające wodę w gruncie.

Dzięki nim możliwe jest gromadzenie deszczówki z dachów i innych nieprzepuszczalnych powierzchni oraz jej wielokrotne wykorzystanie, na przykład do podlewania ogrodów.

Jak przebiega proces składania wniosku o dotację?

Aby ubiegać się o dotację w ramach programu Mikroretencja, trzeba złożyć wniosek do odpowiedniego wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej, który organizuje nabory w danym regionie. Przed rozpoczęciem warto sprawdzić aktualne konkursy na stronie internetowej właściwego funduszu, ponieważ terminy i zasady naboru mogą się różnić w zależności od lokalnych regulacji.

Wnioski można składać wyłącznie po zakończeniu inwestycji. Program działa na zasadzie refundacji, dlatego konieczne jest dostarczenie kompletnej dokumentacji potwierdzającej wykonane prace.

Do wniosku należy dołączyć:

• faktury lub rachunki potwierdzające poniesione koszty,
• potwierdzenia zapłaty,
• protokoły odbioru lub oświadczenia o samodzielnym montażu,
• zdjęcia gotowej instalacji,
• dokumenty potwierdzające tytuł prawny do nieruchomości,
• szkic sytuacyjny działki z oznaczoną lokalizacją inwestycji.

Wnioski najczęściej składa się elektronicznie za pomocą Generatora Wniosków o Dofinansowanie (GWD), dostępnego na stronie wojewódzkiego funduszu. Po przesłaniu kompletnej dokumentacji wniosek jest weryfikowany pod kątem zgodności z regulaminem programu oraz kwalifikowalności kosztów.

Po pozytywnym rozpatrzeniu następuje podpisanie umowy o dofinansowanie. Termin składania wniosków trwa do wyczerpania środków lub do 31 grudnia 2027 roku, w zależności od harmonogramu ustalonego przez lokalny fundusz.

Szczegółowe informacje o terminach naborów, warunkach programu oraz wymaganej dokumentacji znajdują się na stronach internetowych poszczególnych wojewódzkich funduszy ochrony środowiska.